ساخت قالب دایکات در ظاهر شاید شبیه به یک کاردستی پیشرفته به نظر برسد، اما در واقعیت، قلب تپنده صنعت بستهبندی است که بدون دقت آن، هیچ جعبهای روی قفسه فروشگاه درست نمیایستد.
اگر بخواهیم خیلی خلاصه به فرآیند صفر تا صد این کار نگاه کنیم، باید بگوییم همهچیز با یک طرح مهندسیشده در نرمافزارهای تخصصی شروع میشود، با برشهای لیزری دقیق روی چوب ادامه پیدا میکند و در نهایت با نشستن تیغههای فولادی در جای خود و نصب کشها به پایان میرسد. در ادامه این مقاله، قرار است همراه با قالبسازی سعدی، به اعماق این کارگاه پر از جزییات سفر کنیم و ببینیم چطور یک ورق ساده به یک سازه مهندسی تبدیل میشود.
گام اول: طراحی نقشه، جایی که خطکش حرف اول را میزند
همه چیز از یک فایل دیجیتال شروع میشود. در این مرحله، طراح باید با دقت میلیمتری، خطوط برش (جایی که تیغ ورق را میبرد) و خطوط تا (جایی که جعبه خم میشود) را مشخص کند. اشتباه در این مرحله یعنی فاجعه؛ چون اگر ابعاد فقط یک میلیمتر جابهجا شود، در انتهای خط تولید، درب هزاران جعبه روی هم چفت نمیشود.
ما در قالبسازی سعدی بارها دیدهایم که مشتری با یک طرح دستی یا یک نمونه فیزیکی قدیمی مراجعه میکند. هنر طراح اینجاست که این ایده را به یک فایل CAD استاندارد تبدیل کند. در این مرحله باید ضخامت مقوا یا کارتن هم در نظر گرفته شود؛ چون “گام” یا همان فضای مورد نیاز برای خم شدن مقوای نازک با کارتن پنجلایه زمین تا آسمان فرق دارد.
گام دوم: لیزر زنی و شکافتن سینه تخته
بعد از نهایی شدن طرح، نوبت به آمادهسازی بستر قالب میرسد که معمولاً از جنس چوبهای چندلایه (تختههای های-دای) است. قدیما استادکارها با ارهمویی این شیارها را در میآوردند که هم زمانبر بود و هم احتمال خطا بالا بود، اما حالا دستگاههای لیزر CNC با دقتی که آدم را یاد جراحی چشم میاندازد، مسیر تیغهها را روی چوب خالی میکنند.
یکی از تجربههای جالب ما در قالبسازی سعدی مربوط به پروژهای بود که به دلیل استفاده از لیزر غیراستاندارد در یک کارگاه متفرقه، شیارها کمی گشادتر از ضخامت تیغ شده بودند. نتیجه؟ تیغهها هنگام کار از جای خود خارج میشدند و کل سفارش مشتری از بین رفت. اینجاست که تنظیم دقیق قدرت لیزر با ضخامت تیغ، برتری یک کار حرفهای را نشان میدهد.
گام سوم: تیغزنی و فرمدهی؛ خم کردن فولاد به سازِ طرح
حالا نوبت به بخش سختافزاری ماجرا میرسد. تیغههای فولادی دایکات در انواع مختلف (برش، خطتا، پرفراژ) بر اساس نقشه بریده و خم میشوند. دستگاههای اتوماتیک “بندر” (Bender) وظیفه دارند این تیغههای سخت را دقیقاً مطابق پیچ و خمهای نقشه شکل بدهند تا مثل قطعات پازل داخل شیارهای لیزرشده جای بگیرند.
نکته ظریفی که شاید خیلیها به آن توجه نکنند، “سختی” تیغههاست. برای کارهای تیراژ بالا، ما در قالبسازی سعدی همیشه از تیغههای با لبه سختشده استفاده میکنیم. شکستهای زیادی در بازار دیده میشود که قالبساز برای کاهش هزینه، از تیغههای معمولی استفاده کرده و بعد از ۱۰ هزار ضربه، تیغهها کند شده و لبههای جعبه حالت ریشریش پیدا کردهاند.
گام چهارم: مونتاژ و کوبیدن تیغهها
در این مرحله، تکنسین با چکشهای مخصوص (معمولاً مسی یا پلاستیکی که به تیغ آسیب نزند)، تیغههای فرمگرفته را داخل شیارهای چوب جا میاندازد. این بخش از کار کاملاً دستی و نیازمند مهارت بالاست. تیغهها باید کاملاً عمود و همسطح باشند تا فشار دستگاه دایکات به طور مساوی تقسیم شود.
گام پنجم: لاستیککشی؛ جزییاتِ نجاتبخش
شاید بپرسید آن قطعات اسفنجی یا لاستیکی که کنار تیغهها چسبانده میشوند برای چیست؟ این لاستیکها وظیفه دارند بعد از اینکه تیغ مقوا را برید، آن را به بیرون پرتاب کنند تا مقوا به تیغهها نچسبد. اگر این مرحله جدی گرفته نشود، در حین کار مقوا داخل قالب گیر میکند و سرعت تولید به شدت افت میکند.
در ادامه، لیست کوتاهی از مهمترین ابزارهایی که در این فرآیند حیاتی هستند را مشاهده میکنید:
- تیغههای برش (Cutting Rules): برای جدا کردن قطعه از ورق اصلی.
- تیغههای خطتا (Creasing Rules): برای ایجاد مسیر خم شدن بدون پاره کردن الیاف مقوا.
- پلاستیکهای پران (Ejection Rubber): جهت جدا کردن راحت ورق از روی قالب.
گام آخر: تست و کنترل کیفیت در ایستگاه نهایی
قبل از اینکه قالب به دست مشتری برسد، باید یک نمونه آزمایشی (پروف) گرفته شود. در قالبسازی سعدی، ما معتقدیم هیچ قالبی نباید بدون تست “چفتوبست” از کارگاه خارج شود. ما جعبه را بعد از دایکات به صورت دستی سرهم میکنیم تا مطمئن شویم لبهها دقیقاً همانجایی که باید، قرار میگیرند.
یک نمونه شکست معروف در صنعت وجود دارد که در آن به دلیل عدم محاسبه صحیح “کشش کاغذ”، بعد از چاپ و لمینت، طرح چاپی با محل تیغهها ۲ میلیمتر فاصله داشت و چشمهای کاراکتر کارتونی روی جعبه، عملاً روی لبهی تا خورده افتاده بود! ما با بررسی دقیق فایل چاپ و تطبیق آن با نقشه قالب، از بروز چنین خسارتهای سنگینی جلوگیری میکنیم.
طراحی و ساخت قالب دایکات ترکیبی از مهارت نرمافزاری و ظرافت یدی است. ما در مجموعه قالبسازی سعدی تلاش میکنیم تا با تکیه بر تجربه سالیان و تکنولوژیهای روز، محصولی ارائه دهیم که نه تنها دقیق باشد، بلکه دوام بالایی در تیراژهای سنگین داشته باشد.
دیدگاهتان را بنویسید